Patrycja Orzechowska

Poszukiwania Patrycji Orzechowskiej krążą wokół pracy z ludźmi i przedmiotami z Muzeum Archeologicznego — Oddziału w Nowej Hucie-Branicach, stanowiąc rozwinięcie najbardziej aktualnych zainteresowań artystki związanych z archeologią przeszłości jak i przyszłości, ontologii zorientowanej na przedmiot, kopania w ziemi i sięgania do tego co ukryte. W miejsce wytwarzania nowych materialności jej uwaga i aktywność ukierunkowane zostają na istniejące obiekty wybrane z kolekcji muzeum.

Zaangażowane na potrzeby realizacji cyfrowe reprodukcje fotografii prac archeologicznych — powidoki odkrywek, fragmenty przeszłości wydobytej z ziemi — ujawniają się w nieoczekiwanym miejscu. Orzechowska przekształca foyer reprezentacyjnej sali spotkań dawnego Centrum Administracyjnego nowohuckiego kombinatu metalurgicznego w miejsce kontemplacji, w którym czas traci linearność, a głos zyskuje materia. Posiedzenia ustępują milczącym obiektom, które mówią językiem nieciągłości, pustki i czułości wobec tego, co choć minione nadal obecne w strukturze rzeczy. Realizacja reinterpretuje przestrzeń w duchu cichej rewolucji pamięci — nie frontalnie, lecz przez gesty materialnej kontemplacji.

Na mosiężnych nogach przypominających zarówno laboratoryjne statywy, jak i struktury alchemiczne, artystka umieszcza odwrócone matryce krajobrazu — formy przywołujące kształty stanowisk archeologicznych. Odwrócenie logiki formy staje się metaforą luki, braku, śladu. Ziemia, z której wydobywano rzeczy, sama staje się naczyniem – pojemnikiem na czas. Towarzyszą im oryginalne artefakty — fragmenty i resztki wydobyte na terenie dzisiejszej Nowej Huty, pochodzące ze zbiorów Muzeum Archeologicznego w Krakowie oraz wykonane przez artystkę ceramiczne naczynia, na których powierzchni zapisuje historię ich życia — od bycia całością, przez proces rozpadu, przemieszczenia i straty, po nowe scalenie.

Oś instalacji tworzy 15-metrowy gobelin żakardowy będący kolażem złożonym z archiwalnych dokumentacji fragmentów naczyń oraz fotografii pracownic muzeum pochylonych w geście troski nad odnalezionymi resztkami. Resztki zostają poddane starannemu myciu, dopasowaniu, sklejaniu. Tkanina utkana z wizerunków niekompletnych naczyń pochodzących z teczki zatytułowanej Całe naczynia staje się nieskończonym strumieniem materii, kroniką odłamków, fałdą czasu. Rozpostarta horyzontalnie nad głowami widzów, przewija się niczym taśma filmowa, w której obraz i czas są ze sobą nierozerwalnie związane. Przetwarza surowy wizualny zapis w zmysłowe i poetyckie medium — afektywne archiwum.